Over het belang van de behandelrelatie

Ik lees momenteel met veel plezier het boekje `eendagsvlinders’ van de Amerikaanse psychiater/psychotherapeut en schrijver Irvin D. Yalom (bekend van `Nietzsches tranen’). In het boekje beschrijft hij sessies met clienten. Net als bij bijvoorbeeld Carl Rogers (clientgerichte psychotherapie) komt in al zijn verhalen de authenticiteit van de behandelrelatie (therapeutische relatie) naar voren. Yalom is een verademing. Met zijn inmiddels 87 jaar is hij opvallend nuchter en flexibel. Yalom stelt nooit een diagnose (waarom zou ik?), heeft een broertje dood aan evidence based behandelingen (catastrofaal en mindless!) en weigert zijn clienten als patienten te zien.

Een authentieke, wezenlijke, relatie tussen de client en de therapeut is van groot belang. Pas wanneer die tot stand komt vertelt de client wat werkelijk belangrijk is voor hem/haar. Het is niet zo dat je geen succesvolle therapie kunt hebben wanneer deze wezenlijke relatie er niet is, maar de diepgang zal er niet komen. Met een paar snelle sessies cognitieve gedragstherapie kun je iemand weer even aardig op gang helpen, zeker. Maar diens angst voor de dood, diens diepgaande onzekerheid over zichzelf, het meest intense lijden, zal niet zichtbaar worden. Ik wil hier overigens niet mee zeggen dat alleen klassieke psycho-analytische therapie werkt, en ook niet dat het altijd vooral moet gaan over het meest pijnlijke en moeilijke. Wat ik bedoel is dat mensen zichzelf niet zomaar zullen onthullen, en al helemaal niet als er geen veilige en authentieke, eerlijke en open relatie wordt ervaren. Voor alles is het de taak van een therapeut om de voorwaarden te scheppen waarin zo’n relatie kan ontstaan. Ik herken bij Yalom en bij Rogers, dat de succesfactoren voor het slagen van een behandeling vaak niet evident zijn, maar dat er hoe dan ook altijd sprake is van zo’n authentieke, accepterende relatie. Zonder dat zal er niets wezenlijks gebeuren.

Wat we uit onderzoek in ieder geval weten is dat die therapeutische relatie de belangrijkste factor is in het slagen van een behandeling. Een nog grotere factor is alles wat zich in het leven de client afspeelt (buiten de therapie om), zijn/haar `way of being’. Maar binnen de therapie is de therapeutische relatie (alliantie) de belangrijkste factor, en de kennis en vaardigheden (skills) dragen maar voor een klein gedeelte bij.

De systeemtherapeut (relatie- en gezinstherapeut) heeft het daarbij nog wat zwaarder: hij/zij moet met alle gezinsleden een even wezenlijke relatie aangaan. Het aangaan van een authentieke relatie met 1 client is al een hele klus. Het is natuurlijk makkelijker als je al een natuurlijke sympathie voelt ten opzichte van je client (hoewel dat zeker geen garantie is). Met een gezinssysteem wordt het ingewikkelder. Wellicht voel ik met een van de gezinsleden een natuurlijke connectie, maar bij een ander ervaar ik juist meteen een bepaalde irritatie of zelfs afkeer. Als systeemtherapeut kan ik me daar niet door laten leiden. Het is mijn verantwoordelijkheid om dergelijke weerstanden bij mezelf te onderzoeken en te proberen die te overbruggen, zodat ik met alle gezinsleden een gelijkwaardige behandelrelatie aan kan gaan. Dat klinkt misschien als `a hell of a job’, en heel soms is dat ook zo. Maar over het algemeen ervaar ik het als een enorme verrijking voor mezelf, zowel op professioneel als persoonlijk vlak.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s