De burn-out samenleving

De burn-out is een van de sterkst groeiende klachten van onze moderne tijd. Een op de zeven werknemers lijdt eronder en een kwart van de ziekmeldingen heeft met burn-out te maken. De burn-out krijgt meer aandacht, maar behoort nog steeds bij de aandoeningen die als een beetje vaag worden gezien; het is niet een echte depressie, het heeft te maken met uitputting, misschien heb je het dan ook wel een beetje aan jezelf te danken denken we dan al snel. Had je misschien beter voor jezelf moeten zorgen, je grenzen eerder moeten aangeven? Het effect van een burn-out is dan ook vaak dat degene die ermee kampt ook nog eens sterke negatieve gevoelens over zichzelf kan krijgen. Prestatie, succes en competitie zijn belangrijk in onze maatschappij, en om je heen lijkt het toch alsof iedereen het goed voor elkaar heeft, op sociale media zie je alleen maar successtory’s voorbij komen. En nu lukt het jou blijkbaar niet om bij te blijven in die ratrace, misschien ben je toch niet goed genoeg?…

Survival of the fittest. Ja, ja, maar wie zijn dan de fittest? In een samenleving waarin het belangrijk is om een gevoelloze werkslaaf te zijn, een productiemachine die altijd nog een tandje hoger kan en altijd succes heeft, is het een mooi selectiecriterium; de zwaksten vallen vanzelf af. In Japan hebben ze er zelfs een woord voor: Karoshi (dood door overwerk). Eigen schuld, dikke bult. Maar wacht, is dat dan de samenleving die we willen? Zouden we met zijn alleen willen evolueren naar zo’n extreme maatschappij waarbij Karoshi of Burn-out normaal gevonden worden, een onderdeel van het natuurlijk selectieproces? Ik niet, in ieder geval.

Zelf heb ik ooit ook een burn-out gehad, en ik ben er gelukkig sterker uitgekomen, al heeft dat wel een tijdje geduurd. Het heeft geholpen om me meer bewust te zijn van mijn eigen keuzes, beter te leren luisteren naar mijn eigen lichaam, grenzen in acht te nemen, meer mindful zijn. Uiteindelijk was dat echter niet het belangrijkste. Je kunt heel goed al die dingen doen en toch weer op weg zijn naar de volgende burn-out. Joga, assertiviteit, plannen, zelfzorg, allemaal in dienst van een hogere effectiviteit, een betere productie. Bij mij moest iets fundamenteels veranderen, en dat was mijn kijk op de samenleving en hoe ik me daartoe wil verhouden.

We leven in een maatschappij die burn-out veroorzaakt. Het doorgeslagen individualisme, productiedrang, geïnstitutionaliseerd wantrouwen, consumentisme, de sociale media met hun like-en-deel-zucht, economische onzekerheid, enz. Het draagt er allemaal aan bij. Het zijn niet de mensen die een burn-out krijgen waar iets mis mee is, het is de maatschappij die in een aantal opzichten ziekmakend is. De vraag is: wat voor samenleving willen we? Welke ziekmakende mechanismes zijn er in onze samenleving en waar we niet meer aan willen bijdragen? Welke waarden zijn belangrijk, waar willen we in investeren? Hoe willen we ons verhouden ten opzichte van die maatschappij?

Natuurlijk moeten we het eigen aandeel niet vergeten, moeten we ook beter voor onszelf leren zorgen. Daarnaast is het echter ook belangrijk te erkennen dat het niet persé aan jou ligt. Er zijn een aantal mechanismen in onze samenleving die oneerlijk en onmenselijk zijn, en het is goed dat te erkennen. En misschien kunnen we er zelfs een steentje aan bijdragen om die dingen bespreekbaar te maken, samenwerking te zoeken met anderen, om samen in je eigen werkomgeving iets te veranderen, waar mogelijk. Ik zie het als mijn taak als therapeut om hier de vinger op te leggen. Anders ben ook ik alleen maar een verlengstuk van een door productie geobsedeerde samenleving en help ik cliënten van de regen in de drup. Ik wil mijn cliënten empoweren en hen helpen weer hun eigenwaarde terug te vinden en opnieuw betekenis te geven aan hun leven, ook na een burn-out.

Advertenties

One Reply to “De burn-out samenleving”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s